Aile Üretimi
Aile çiftçiliği/ aile üretimi terimini kullananlar:
Chayanov, aile çiftçiliğinde tüm giderler ve gelirleri tek bir hane içinde toplandığını söyler. Yani tüm aile üyeleri ortak gelir ve gider havuzunda birleşir. Chayanov'un "köylü ekonomisi" olarak tanımladığı, aile üretiminde sadece aile ihtiyaçları vardır, ortak gelir ve angarya. Köylü yani çiftçi ailesi ücretili emek çalıştırmaz. Kendi aile emeğini kullanarak en zor şekilde hayatta kalma başarısını gösterir.
"Aile çifçiliği terimi, çiftliğin normalde dışarıdan işgücü kiralamadan sadece aile ile devam ettiği anlamına gelmektedir." (Chayanov,1966:xvıı)
Korkut Boratav, tarımsal yapıdaki tabakalaşmayı 5 gruba ayrımaktadır; Büyük toprak sahipleri, Zengin köylüler, Orta köylüler, Yoksul köylüler ve Tarım işçileri. Korkut Boratav'ın sınıflandırmasına göre, "orta köylü", aile emeği ile geçimini sağlayan fakat dışarıdan ücretli emek gücü kullanmayan gruptur. Ancak Boratav dönem dönem orta köylülerinde ücretli emek kiralayabileceğini kabul eder ancak bu belli koşullara bağlıdır ve süreklilik arz etmez. (Boratav, 1981:78-79)
Bu tanımlama sadece geç kapitalistleşen ülkeler için geçerli değildir. Butters'ın tarımsal işletmelerin sınıflandırmasına ve ABD'deki nüfusuna göre, üç temel sosyal sınıfa ayırır. 1. Tarım Proletaryası: Arazisi olmayan daimi veya mevsimlik tarım işçileriyle yarı zamanlı çiftçileri kapsayan tarım proletaryası. 2. Tarımsal Küçük-Burjuvazi: kendi emeğini kullanmaktan çok az veya hiç emek gücü kullanmayan küçük meta üreticilerini ve çiftlikte çalışmak için ücret ödenmeyen aile üyelerini kapsar. 3. Tarımsal Kapitalistler: Büyük miktarda iş gücüne sahip olan aileden büyük çiftçileri, küçük veya büyük çiftlik dışı şirketlerin mülkiyetinde olan çiftlik işletmelerini içerebilir. Butters'ın tanımına göre, kendi emeğini kullanarak üretim yapanlar tarımsal küçük burjuvazi grubuna girmektedir.
Tarımda aile üretimi yapanlar yani ücretli emek kullanmadan aile emeği ile üretim yapanlar için iki tanımlama yapılmaktadır; Köylü ve çiftçi. Ancak bu iki tanımlama başka bir tartışmayı beraberinde getirir. Literatürde köylü tanımı için aile emeği ile üretim yapıldığını ancak bu üretimin "Pazar" için yani değişim değeri için değil kendi ihtiyaçları düzeyinde kaldığı kapalı bir köy ekonomisini refere etmektedir. Ancak çiftçi tanımında, yine aile emeği kullanılmakta ancak artık değişim değeri için üretim yapıldığı ve "Pazar"a enterge olmuş kapitalist üretime içkin bir tanımlama olarak karşımıza çıkar. Marxist anlamda küçük meta üreticisi olarak tanımlanan bu üretim şeklinde aile üretimi yapılsa dahi bir "meta" üretimine refere etmektedir.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bir çalışmasında aile çiftçiliğinin tanımı üzerine yoğunlaşmış ve her biri aile çiftçiliğinin farklı karakteristik özelliklerini ifade eden 36 farklı tanımlama yapmıştır. 2014 yılı Birleşmiş Milletler tarafından tarımda aile işletmeciliği yılı olarak ilan edilmiştir.
Aile üretimi, deyince doğrudan küçük ölçekli işletme anlaşılmamalıdır. Burada, işletme büyüklüğü kavramının da sadece arazi genişliği olmadığı, işletmenin üretim ve gelir potansiyeli olduğunu da hatırlamakta yarar var.